Küresel ekonominin son yıllarda pandemi, tedarik zinciri kesintileri, yüksek enflasyon ve jeopolitik gerilimler gibi faktörlerle boğuştuğu bir dönemde, Türk otomotiv sanayii, dikkat çekici bir direnç ve büyüme performansı sergilemektedir. Özellikle Avrupa’daki ana ihracat pazarlarında yaşanan ekonomik yavaşlamaya rağmen, Türkiye’deki otomotiv üreticileri hem üretim hacimlerini hem de ihracat rakamlarını artırmayı başarmıştır. Bu durum, sektörün yapısal gücünü, esnekliğini ve rekabetçi avantajlarını gözler önüne sermektedir.

Direncin ve Büyümenin Temel Dinamikleri:

1. Güçlü Üretim Kapasitesi ve Esneklik: Türkiye, Avrupa’nın önemli otomotiv üretim üslerinden biridir. Çok uluslu büyük markaların (Ford, Fiat, Renault, Toyota, Hyundai gibi) burada uzun yıllara dayanan köklü yatırımları bulunmaktadır. Bu tesisler, modern üretim tekniklerini kullanarak yüksek adetli ve kaliteli araçlar üretebilme kapasitesine sahiptir. Küresel tedarik zinciri sorunlarına hızlı adaptasyon yeteneği ve esnek üretim planlamaları, sektörün zor zamanlarda dahi üretimi sürdürebilmesinde etkili olmuştur.
2. Yedek Parça ve Yan Sanayinin Gücü: Otomotiv ana sanayi kadar, güçlü bir yedek parça ve yan sanayi de Türkiye’deki otomotiv sektörünün bel kemiğidir. Bu yan sanayi, hem yerli ana üreticilere destek sağlamakta hem de küresel otomotiv devlerine parça tedarik etmektedir. Yerel tedarik zincirinin nispeten güçlü olması, dış şoklara karşı bir tampon görevi görmektedir.
3. İhracat Odaklı Yapı ve Pazar Çeşitliliği: Türk otomotiv sanayii, üretiminin büyük bir kısmını ihraç etmektedir. Başlıca ihracat pazarları arasında Avrupa Birliği ülkeleri yer alsa da, son yıllarda Orta Doğu, Kuzey Afrika ve diğer gelişmekte olan pazarlara da açılım sağlanmıştır. Pazar çeşitliliği, tek bir bölgedeki ekonomik dalgalanmalardan etkilenme riskini azaltmaktadır. Hafif ticari araçlar, binek otomobiller ve otobüs/kamyon segmentlerindeki uzmanlık, farklı pazarlardaki talepleri karşılayabilme yeteneğini güçlendirmektedir.
4. Ar-Ge ve Mühendislik Yetkinlikleri: Türkiye’deki otomotiv üreticileri ve yan sanayi şirketleri, sadece montaj değil, aynı zamanda Ar-Ge ve mühendislik alanında da önemli yatırımlar yapmaktadır. Yeni model geliştirme, mevcut modellerin iyileştirilmesi ve elektrikli/hibrit araç teknolojilerine geçişte yerel mühendislik kapasitesinin katkısı giderek artmaktadır. Bu durum, katma değeri yüksek ürünlerin üretilmesine olanak tanımaktadır.
5. Yeni Nesil Teknolojilere Adaptasyon: Sektör, elektrikli ve otonom araçlar gibi yeni nesil teknolojilere hızla adapte olmaktadır. TOGG gibi yerli markaların yanı sıra, uluslararası üreticilerin Türkiye’deki tesislerinde elektrikli araç üretimine geçiş yapması veya mevcut modellerini elektriklendirmesi, sektörün geleceğe yönelik dönüşümünü hızlandırmaktadır.

Geleceğe Yönelik Beklentiler:

Türk otomotiv sanayii, küresel zorluklara rağmen gösterdiği bu performansla, ülkenin ekonomik büyümesine ve istihdama önemli katkılar sunmaya devam etmektedir. Önümüzdeki dönemde, küresel ekonomideki toparlanma hızına bağlı olarak ihracat rakamlarının daha da artması beklenmektedir. Ayrıca, elektrikli araç üretimi ve batarya teknolojileri alanındaki yatırımlar, Türkiye’yi bu alanda da önemli bir merkez haline getirme potansiyeli taşımaktadır. Ancak, hammadde fiyatlarındaki dalgalanmalar, enerji maliyetleri ve nitelikli işgücü ihtiyacı gibi zorluklar da sektörün gündemindeki önemli maddeler olmaya devam edecektir.